![\"\"](\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2020\/07\/Syberiada-1449-scaled.jpg\")
<\/a>Astana<\/h2>\n\n\n\n
Po przeprowadzeniu spotka\u0144 z Polakami w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Kazachstanu\nruszyli\u015bmy na po\u0142udnie. Naszym celem by\u0142a Karaganda, z kr\u00f3tk\u0105 pauz\u0105 w stolicy\nkraju \u2013 nazywan\u0105 wtedy jeszcze Astan\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi chcieliby\u015bcie zwiedzi\u0107 \u0142adne miasto, z bogat\u0105 ofert\u0105 muzealn\u0105 i urokliw\u0105 architektur\u0105, zach\u0119caj\u0105c\u0105 do przyjemnego w\u0142\u00f3czenia si\u0119 godzinami bez wi\u0119kszego celu, to stolica Kazachstanu nie b\u0119dzie najlepszym wyborem \ud83d\ude1b Opr\u00f3cz wszechobecnego z\u0142ota, b\u0119d\u0105cego widocznie jedynym poprawnym zdobnikiem ka\u017cdego wysokiego budynku i kilku miejsc, kt\u00f3re zrobi\u0142y na mnie ogromne wra\u017cenie (by\u0142 to meczet i cerkiew) nie zapami\u0119ta\u0142am prawie nic z ca\u0142odniowego spaceru. Sama historia miasta jest do\u015b\u0107 ciekawa, zwa\u017cywszy na to, \u017ce jeszcze w latach 90. by\u0142o to typowe postsowieckie centrum przemys\u0142owo-rolnicze, a kt\u00f3re w ci\u0105gu 20 lat przerodzi\u0142o si\u0119 w drugi Dubaj. <\/p>\n\n\n\n
Same zmiany nazewnictwa jakie przechodzi\u0142a Astana mo\u017cna ukaza\u0107 na\nprzyk\u0142adzie jednej rodziny, w kt\u00f3rej dla rodzic\u00f3w by\u0142 to Celinograd, dla dzieci\nurodzonych do 1998 roku Akmo\u0142a, by nast\u0119pnie przerodzi\u0107 si\u0119 w Astan\u0119. I jak ju\u017c\nwszyscy my\u015bleli, \u017ce nic innego si\u0119 nie wydarzy, to po 10 spokojnych latach\nkazachski parlament stwierdzi\u0142 (na pewno z w\u0142asnej, nieprzymuszonej woli), \u017ce najbardziej\nwarto\u015bciowym sposobem uhonorowania swojego w\u0142adcy b\u0119dzie nazwanie stolicy jego\nimieniem.\n\nTak jak wcze\u015bniej pisa\u0142am, po przejechaniu w p\u00f3\u0142nocnej\ncz\u0119\u015bci kraju, zar\u00f3wno malutkich wiosek jak i wi\u0119kszych miejscowo\u015bci jak Kokszetau\nczy Pietropaw\u0142owsk, Nur-Su\u0142tan (aktualna nazwa) wydaje si\u0119 by\u0107 zupe\u0142nie innym\n\u015bwiatem \u2013 pe\u0142nym z\u0142ota, drogich samochod\u00f3w, przepychu i luksusu. Patrz\u0105c na to\nzestawienie bogatej stolicy, kt\u00f3ra ca\u0142\u0105 noc jest o\u015bwietlona mn\u00f3stwem \u015bwiate\u0142, a\nt\u0105 ciemn\u0105 i biedn\u0105 prowincj\u0105, w kt\u00f3rej nawet jezdnia jest tak dziurawa, \u017ce\nczasami lepiej i wygodniej jest omin\u0105\u0107 j\u0105 przejazdem po stepie, mo\u017cna zacz\u0105\u0107\npowa\u017cnie si\u0119 zastanawia\u0107 czy rzeczywi\u015bcie jeste\u015bmy w tym samym kraju. Je\u017cd\u017c\u0105c\ncz\u0119sto na Kresy mam podobne skojarzenie z Bia\u0142orusi\u0105, kt\u00f3r\u0105 zawsze dziel\u0119 na\ndwa \u015bwiaty \u2013 Mi\u0144sk i ca\u0142\u0105 reszt\u0119 i zawsze te\u017c podkre\u015blam, by nie ocenia\u0107 tego\nkraju jedynie przez pryzmat jego stolicy. Podobie\u0144stwo wida\u0107 te\u017c w sposobie\nodbioru tej dysproporcji i niesprawiedliwego traktowania prowincji przez jej samych\nmieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 dumni z tak pi\u0119knego i rozwini\u0119tego miasta\nsto\u0142ecznego. Jednak czy ten zachwyt jest w pe\u0142ni prawdziwy? Jak dla mnie nie,\nco mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia, kt\u00f3re swoj\u0105 dalsz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 edukacji\npodporz\u0105dkowuje pod wyjazd do innych kraj\u00f3w \u2013 wszyscy uczniowie ucz\u0119szczaj\u0105cy\nna lekcje j\u0119zyka polskiego kilka lat przygotowuj\u0105 si\u0119 do zdania matury\nprzeprowadzanej w polskiej plac\u00f3wce dyplomatycznej. Tylko w por\u00f3wnaniu z\nnaszymi realami, egzamin ten jest tak szczeg\u00f3\u0142owy i trudny z wiedzy o historii,\nkulturze i j\u0119zyku, \u017ce by\u0142by pewnie dla naszej m\u0142odzie\u017cy nie do przej\u015bcia. Mimo\ntych trudno\u015bci perspektywa uczenia si\u0119 na co dzie\u0144 w Polsce jest tak wa\u017cna, \u017ce Polacy\nw Kazachstanie (ale i na Bia\u0142orusi jest podobnie) po\u015bwi\u0119caj\u0105 naprawd\u0119 du\u017co, a\nna pewno zdecydowanie wi\u0119cej, pracy i czasu na nauk\u0119 ni\u017c dzieci u nas. Drugim\nkrajem, kt\u00f3ry mocno zabiega o nowych student\u00f3w jest Rosja, do kt\u00f3rej te\u017c spora\ngrupa Polak\u00f3w wyje\u017cd\u017ca, poniewa\u017c jest tam o wiele bli\u017cej ni\u017c do naszego kraju,\nrosyjskie uczelnie oferuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c sporo udogodnie\u0144 czy zni\u017cek dla wszystkich\nposiadaczy legitymacji studenckich (ale tylko tych wydanych w Rosji) i co najwa\u017cniejsze\nj\u0119zyk, kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 tam komunikowa\u0107 jest im najlepiej znany.\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o j\u0119zyk, to te\u017c jest to ciekawa kwestia z tym zwi\u0105zana, poniewa\u017c od czasu uzyskania niepodleg\u0142o\u015bci na pocz\u0105tku lat 90. w\u0142adze Kazachstanu staraj\u0105 si\u0119 wprowadza\u0107 zmiany w odcinaniu si\u0119 od wszechobecnych wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich. W zwi\u0105zku z tym j\u0119zyk kazachski pe\u0142ni funkcj\u0119 j\u0119zyka pa\u0144stwowego, w ka\u017cdej szkole jest to j\u0119zyk wyk\u0142adowy, a pisownia coraz silniej zmieniana z cyrylicy na alfabet \u0142aci\u0144ski, kt\u00f3ry do 2025 roku ma w ca\u0142o\u015bci j\u0105 zast\u0105pi\u0107. Z relacji spotkanych na naszej drodze Polak\u00f3w pami\u0119tam, \u017ce nacisk na kultur\u0119 kazachsk\u0105 jest tak mocny a\u017c do przesady, a osoby pracuj\u0105ce na przyk\u0142ad w urz\u0119dzie miasta co jaki\u015b czas s\u0105 sprawdzane czy rozmawiaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 w jedynym s\u0142usznym j\u0119zyku. Nie ma to szczeg\u00f3lnego wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107, poniewa\u017c tak r\u00f3\u017cnorodny zlepek narodowo\u015bciowy w Kazachstanie sprawia, \u017ce to j\u0119zyk rosyjski jest jedyn\u0105 form\u0105 komunikacji, w kt\u00f3rej ka\u017cdy, bez wzgl\u0119du na wiek, jest si\u0119 w stanie dogada\u0107. <\/p>\n\n\n\n Ostatnim miejscem, kt\u00f3re odwiedzili\u015bmy by\u0142a Karaganda, kt\u00f3ra ju\u017c zawsze b\u0119dzie mi si\u0119 kojarzy\u0107 z b\u0142ogos\u0142awionym ksi\u0119dzem W\u0142adys\u0142awem Bukowi\u0144skim, kt\u00f3rego relikwie znajduj\u0105 si\u0119 w dolnej kaplicy Katedry Naj\u015bwi\u0119tszej Dziewicy Maryi Fatimskiej \u2013 Matki Wszystkich Narod\u00f3w. Sama \u015bwi\u0105tynia jest niezwykle okaza\u0142a, a stoj\u0105c przed jej wej\u015bciem mo\u017cna na chwil\u0119 zapomnie\u0107 o tym, \u017ce jest si\u0119 w kraju, gdzie dominuj\u0105c\u0105 religi\u0105 jest jednak islam. Fundusze na jej budow\u0119 zosta\u0142y zebrane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 niemieck\u0105, kt\u00f3ra stanowi\u0142a bardzo du\u017c\u0105 grup\u0119 zes\u0142a\u0144c\u00f3w na te tereny, i kt\u00f3ra, w przeciwie\u0144stwie do naszych rodak\u00f3w, zosta\u0142a praktycznie w ca\u0142o\u015bci repatriowana do Niemiec w latach 90. Je\u015bli chodzi o posta\u0107 ksi\u0119dza Bukowi\u0144skiego, to jego \u017cyciorys jest tak fascynuj\u0105cy, kt\u00f3ry trzeba koniecznie pozna\u0107 przed wyjazdem lub b\u0119d\u0105c ju\u017c na miejscu w Kazachstanie. Podobnie jak setki tysi\u0119cy innych rodak\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na Kresach Wschodnich zosta\u0142 wywieziony przez Sowiet\u00f3w do \u0142agr\u00f3w stalinowskich \u2013 najpierw w ZSRR, a p\u00f3\u017aniej w Kazachstanie. Po zwolnieniu z obozu pracy zosta\u0142 zes\u0142any do Karagandy, gdzie rozpocz\u0105\u0142 nielegaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjn\u0105. W 1955 roku odrzuci\u0142 propozycj\u0119 powrotu do Polski i przyj\u0105\u0142 sowieckie obywatelstwo, by m\u00f3c legalnie przemieszcza\u0107 si\u0119 po terenie kraju i kontynuowa\u0107, oczywi\u015bcie tajnie, swoj\u0105 prac\u0119 duszpastersk\u0105. Trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 aresztowany i oskar\u017cony o nielegalne tworzenie ko\u015bcio\u0142a, agitacj\u0119 dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz posiadanie antyradzieckiej literatury, przez co zes\u0142ano go ponownie do \u0142agr\u00f3w na kolejne lata. Po odbyciu kary wr\u00f3ci\u0142 do Karagandy, prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105 oraz misyjn\u0105 je\u017cd\u017c\u0105c po ca\u0142ym kraju, a tak\u017ce kilkukrotnie odwiedzi\u0142 Polsk\u0119. W procesie beatyfikacyjnym przes\u0142uchano ponad 100 \u015bwiadk\u00f3w z 5 kraj\u00f3w (Polska, Niemcy, Ukraina, Austria i Kazachstan), kt\u00f3rzy spotkali na swojej drodze ksi\u0119dza Bukowi\u0144skiego, a dla Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych do dzi\u015b w Karagandzie jest bardzo wa\u017cn\u0105 postaci\u0105, r\u00f3wnie\u017c w kwestii podtrzymywania kultury i tradycji w\u015br\u00f3d najm\u0142odszego pokolenia. Przez fakt, i\u017c dla swojej dzia\u0142alno\u015bci misyjnej po\u015bwi\u0119ci\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do rodzinnego kraju, a jego praca duszpasterska obejmowa\u0142a ka\u017cdy dom, rodzin\u0119 czy grup\u0119, bez znaczenia na narodowo\u015b\u0107, zosta\u0142 i jest nadal nazywany \u2018Aposto\u0142em Kazachstanu\u2019. <\/p>\n\n\n\n Po wizycie w Katedrze udali\u015bmy si\u0119 w dwa niezwykle wa\u017cne miejsca \u2013 jedno z nich to Dolinka, ma\u0142a miejscowo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 muzeum po\u015bwi\u0119cone ofiarom obozu pacy Kar\u0142agu. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce by\u0142 to jeden z najwi\u0119kszych \u0142agr\u00f3w prowadzonych przez NKWD na terenie ca\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego \u2013 w Internecie mo\u017cna natkn\u0105\u0107 si\u0119 na informacj\u0119, \u017ce na wszystkie 42 obozy, Kar\u0142ag zajmowa\u0142 9 miejsce. Muzeum jest specyficzne, poniewa\u017c sale wystawowe ze zdj\u0119ciami, zbiorami i mapami zosta\u0142y zaaran\u017cowane w dawnym budynku dow\u00f3dztwa tego \u0142agru. B\u0119d\u0105c w tej cz\u0119\u015bci Kazachstanu naprawd\u0119 warto odwiedzi\u0107 t\u0119 plac\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra jest ciekawie przystosowana do zwiedzania i kt\u00f3ra mocno podkre\u015bla skal\u0119 sowieckich wyw\u00f3zek, szczeg\u00f3lnie pod wzgl\u0119dem liczby narod\u00f3w, kt\u00f3re z tego powodu ucierpia\u0142y. <\/p>\n\n\n\n Drugim miejscem jest cmentarz w Spassku, znajduj\u0105cym si\u0119 na terenie dawnego obozu jenieckiego, a dok\u0142adnie tam, gdzie chowano zmar\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Znajdziemy tu pomniki po\u015bwi\u0119conego ofiarom represji stalinowskich ka\u017cdej narodowo\u015bci, kt\u00f3rych by\u0142o kilkadziesi\u0105t. Przechodz\u0105c od pomnika do pomnika, po\u015br\u00f3d tej pustki, kt\u00f3rej jedyn\u0105 \u2018ozdob\u0105\u2019 s\u0105 kamienie z wyrytym krajem, cz\u0142owiek zdaje sobie spraw\u0119 z ogromu z\u0142a i cierpienia jakie wyrz\u0105dzi\u0142 ludziom Stalin i z niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 odczu\u0107 mo\u017cna do dzisiaj, \u017ce tak ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 na ten temat w szko\u0142ach czy przestrzeni publicznej. <\/p>\n\n\n\n Ostatnim celem naszej podr\u00f3\u017cy by\u0142o spotkanie z przedstawicielem\nPolak\u00f3w z Karagandy \u2013 Witalijem Chmielewskim, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 nas i ugo\u015bci\u0142 w\nDomu Pielgrzyma przy ko\u015bciele pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Matki Ko\u015bcio\u0142a.\nRozmawiali\u015bmy o problemach z jakimi zmagaj\u0105 si\u0119 nasi rodacy w Kazachstanie, o\ntym, \u017ce wbrew og\u00f3lnej opinii nie wszyscy b\u0119d\u0105 chcieli wr\u00f3ci\u0107 do Polski, tylko\naktywnie dzia\u0142a\u0107 tam na miejscu. Pan Witalij jest na tyle energiczn\u0105 osob\u0105, \u017ce\nuda\u0142o mu si\u0119 w ostatnim czasie rozpocz\u0105\u0107 pac\u0119 nad stworzeniem polskiego\nprzedszkola w Karagandzie!<\/p>\n\n\n\n Przed snem zaszli\u015bmy jeszcze na chwil\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, by zrobi\u0107 pami\u0105tkowe\nzdj\u0119cie i powiesi\u0107 bia\u0142o-czerwon\u0105 wst\u0105\u017ck\u0119 na tablicy pami\u0105tkowej.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnego dnia wyruszyli\u015bmy w drog\u0119 powrotn\u0105 do domu. Dla ka\u017cdego z\nnas by\u0142 to wyjazd, w kt\u00f3rym mierzyli\u015bmy si\u0119 z w\u0142asnymi s\u0142abo\u015bciami, obawami\noraz stereotypami. Dla mnie Kazachstan na pewno jawi\u0107 si\u0119 b\u0119dzie jako kraj\nzwi\u0105zany z ogromn\u0105 si\u0142\u0105 walki naszych rodak\u00f3w, kt\u00f3ra pomog\u0142a przetrwa\u0107 im okropne\nwarunki w \u0142agrach ale te\u017c wp\u0142yn\u0119\u0142a na kolejne pokolenia, by dzisiaj aktywnie dzia\u0142ali\nna rzecz podtrzymywania polskiej kultury i j\u0119zyka w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz\nogromnym cierpieniem wielu narod\u00f3w, kt\u00f3rzy po tylu latach, b\u0119d\u0105c tak r\u00f3\u017cnymi\npod wzgl\u0119dem kulturowym i wyznaniowym \u017cyj\u0105 ze sob\u0105 w zgodzie. <\/p>\n\n\n\n Mam nadziej\u0119, \u017ce w jakim\u015b stopniu zach\u0119ci\u0142am Was do odwiedzenia tego\nniesamowitego kraju i do zobaczenia przy naszej kolejnej podr\u00f3\u017cniczej relacji\n\ud83d\ude09 <\/p>\n\n\n\n Gdybym mia\u0142a opisa\u0107 Kazachstan w kilku tylko s\u0142owach to na pewno okre\u015bli\u0142abym go jako kraj wielu kontrast\u00f3w i sprzeczno\u015bci. S\u0105 one bardzo widoczne, szczeg\u00f3lnie gdy przemierza si\u0119 kolejne kilometry z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie \u2013 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem kulturowym, historycznym, spo\u0142ecznym czy krajobrazowym. Tak, kazachski krajobraz to nie tylko nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 stepy ale i kilkana\u015bcie park\u00f3w …<\/p>\n<\/a><\/a><\/a>Karaganda<\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a>