{"id":1250,"date":"2020-08-20T21:22:23","date_gmt":"2020-08-20T19:22:23","guid":{"rendered":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1250"},"modified":"2023-02-27T20:30:18","modified_gmt":"2023-02-27T19:30:18","slug":"poznajemy-polskie-slady-na-lotwie-czesc-2-liksna-i-dyneburg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1250","title":{"rendered":"Poznajemy polskie \u015blady na \u0141otwie (cz\u0119\u015b\u0107 2 – Liksna i Dyneburg)"},"content":{"rendered":"\n

Wyruszaj\u0105c z Twierdzy Dyneburskiej obrali\u015bmy kierunek na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d. Do przejechania nie mieli\u015bmy zbyt wiele drogi, gdy\u017c naszym kolejnym celem by\u0142a oddalona o kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w Liksna (\u0142ot. Lejksna). <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Pi\u0119kny krajobraz po drodze do Liksny)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Liksna – siedziba Plater-Zyberk\u00f3w <\/h2>\n\n\n\n

Od mniej wi\u0119cej po\u0142owy XVIII wieku maj\u0105tkiem w Liksnie zarz\u0105dzali baronowie von Sieberg, kt\u00f3rych spolszczona wersja nazwiska brzmi Zyberk. Przej\u0119li oni te dobra od komtur\u00f3w dyneburskich, rezyduj\u0105cych w Liksnie przesz\u0142o cztery wieki.

Jednak sk\u0105d wzi\u0119\u0142a sie tytu\u0142owa nazwa, czyli \u201esiedziba Plater-Zyberk\u00f3w”. Ot\u00f3\u017c jak wyja\u015bniaj\u0105 w swojej ksi\u0105\u017cce \u201ePolskie \u015blady na Litwie i \u0141otwie” pa\u0144stwo Magda i Mirek Osip-Pokrywka: <\/p>\n\n\n\n

\u201eOstatni\u0105 przedstawicielk\u0105 rodu by\u0142a Helena Zyberk, c\u00f3rka Jana Tadeusza Zyberka, wojewody inflanckiego i brzesko-litewskiego, \u017cona hrabiego Micha\u0142a Broel-Platera z Kras\u0142awia. W 1803 r. otrzymali oni specjalne zezwolenie cesarskie, aby do nazwiska m\u0119\u017ca doda\u0107 wygasaj\u0105ce nazwisko \u017cony, wobec czego powsta\u0142a nowa ga\u0142\u0105\u017a rodowa, Plater-Zyberk\u00f3w, a jedn\u0105 z siedzib rodu sta\u0142a si\u0119 Liksna nad D\u017awin\u0105.” <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nas samych Liksna przywita\u0142a wszechobecn\u0105 zieleni\u0105. Zaje\u017cd\u017caj\u0105c na teren pa\u0142acowo-parkowy od g\u0142\u00f3wnej drogi dostrzec mo\u017cna, w jak naturalnie pi\u0119knych okoliczno\u015bciach przyrody po\u0142o\u017cony by\u0142 ten wielohektarowy kompleks dworski.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Jedna z wielu alejek parkowych)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Dzi\u015b w kilku miejscach park jest pozostawiony troch\u0119 sam sobie, ale by\u0107 mo\u017ce to dodaje mu pewnej aury tajemniczo\u015bci. W innych natomiast urz\u0105dzono tereny wypoczynkowo-rekreacyjne z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 biwakowania. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Nieco dzikie i zaro\u015bni\u0119te jezioro)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u015acie\u017cka historyczna Emilii Plater <\/h2>\n\n\n\n

Naj\u0142atwiej popa\u015b\u0107 w zadum\u0119, gdy skieruje si\u0119 najpierw kroki na \u015bcie\u017ck\u0119 historyczn\u0105 Emilii Plater, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 tu\u017c z lewej strony.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Tabliczka z nazw\u0105 \u015bcie\u017cki)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
(Staw przy \u015bcie\u017cce)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Schodz\u0105c nieco w d\u00f3\u0142 z g\u0142\u00f3wnej drogi, po kilku stopniach w kierunku zbiornika wodnego, dostrzec mo\u017cna tablic\u0119 informacyjn\u0105, a tu\u017c z a ni\u0105 spory kamie\u0144. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Tablica z biogramem Emilii Plater)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Znajduje si\u0119 na nim subtelny napis \u201eEmilia Plater” wraz z latami \u017cycia, a obok ustawiono pomnik z nowoczesnym wyobra\u017ceniem Emilii, maj\u0105cy symbolizowa\u0107 jej rozwian\u0105 fryzur\u0119. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Pomnik i g\u0142az pami\u0119ci)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Gdy cz\u0142owiek przechadza si\u0119 t\u0105 zacienion\u0105 alejk\u0105, r\u00f3\u017cne my\u015bli \u015bwitaj\u0105 w g\u0142owie. Wystarczy spojrze\u0107 w g\u00f3r\u0119 i dostrzec pot\u0119\u017cne korony starych drzew, by zobaczy\u0107 oczami wyobra\u017ani, \u017ce by\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3re z nich osobi\u015bcie sadzi\u0142 kt\u00f3ry\u015b z dziedzic\u00f3w Plater-Zyberk\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Pi\u0119kna zacieniona alejka)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
(Uroczy mostek mi\u0119dzy dwoma stawami)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nietrudno te\u017c wyobrazi\u0107 sobie m\u0142od\u0105 Emili\u0119, kt\u00f3ra maj\u0105c jak\u017ce odmienne zainteresowania od swoich r\u00f3wie\u015bniczek, zapewne w tym parku wielokrotnie doskonali\u0142a si\u0119 w je\u017adzie konnej, strzelaniu z pistolet\u00f3w czy te\u017c fechtunku. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(S\u0142ynny portret Emilii Plater)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
(<\/em>Portret Emilii anonimowego tw\u00f3rcy)<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Jej m\u0142ode i gor\u0105ce serce polskiej patriotki rwa\u0142o si\u0119 do walki za ojczyzn\u0119. Wychowanie w romantycznej tradycji patriotycznej, zebra\u0142o p\u00f3\u017aniej swoje owoce w postaci jej p\u0142omiennych przem\u00f3w kierowanych do miejscowej ludno\u015bci i oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich, podnosz\u0105cy ich morale. Zapa\u0142 z jakim garn\u0119\u0142a si\u0119 do walki, czasem przybiera\u0142 nawet nieco irracjonaln\u0105 form\u0119 (jak przy planach maj\u0105cych na celu zaj\u0119cie Twierdzy Dyneburskiej), kt\u00f3ra musia\u0142a by\u0107 stopowana przez jej dow\u00f3dc\u00f3w. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce Emilia by\u0142a, jest i b\u0119dzie symbolem tego, \u017ce polsko\u015b\u0107 wraz z jej ideami, zawartymi w ha\u015ble \u201eB\u00f3g, Honor, Ojczyzna”, jest ponad pokoleniowa i ponad czasowa. \u017be nawet na \u201eKresach Kres\u00f3w” jest obecna i b\u0119dzie zawsze. Poniewa\u017c tam gdzie przetrwa\u0142a my\u015bl, zawsze te\u017c znajd\u0105 si\u0119 ludzie, dla kt\u00f3rych Polska jest na pierwszym miejscu i s\u0105 dla niej w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 wszystko, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c z tego nawet w\u0142asnego \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/www.youtube.com\/watch?v=SAQ0OEzrgJo\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n

Pa\u0142ac w Liksnie<\/h2>\n\n\n\n

Przepe\u0142nieni wznios\u0142ymi my\u015blami ruszyli\u015bmy szuka\u0107 pozosta\u0142o\u015bci po neogotyckim pa\u0142acu Plater-Zyberk\u00f3w. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce niestety nie przetrwa\u0142 on zawieruchy dziej\u00f3w i po pierwszej wojnie \u015bwiatowej uleg\u0142 zniszczeniu, kt\u00f3re po latach poskutkowa\u0142o jego niemal\u017ce ca\u0142kowitym unicestwieniem. Jednak widz\u0105c TO co z niego zosta\u0142o, serce si\u0119 po prostu kraja\u0142o… Znaj\u0105c wcze\u015bniej rysunek Napoleona Ordy<\/a>, mo\u017cna dopiero zauwa\u017cy\u0107 z jak\u0105 strat\u0105 mamy do czynienia. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Pa\u0142ac w Liksnie oczami Napoleona Ordy)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Do dzi\u015b z ca\u0142ego pa\u0142acu pozosta\u0142 jedynie kilkumetrowy s\u0142up naro\u017cny… Na jego szczycie znajduje si\u0119 pot\u0119\u017cne gniazdo bocian\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Pozosta\u0142o\u015bci po pa\u0142acu)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Jest to niezwykle symboliczne, gdy\u017c wydaje si\u0119, jakby przez te wszystkie lata ludzie zapomnieli o tym, co si\u0119 tu znajdowa\u0142o, a jedynie te drogie nam ptaki, chcia\u0142y swoimi skrzyd\u0142ami obj\u0105\u0107 to, co pozosta\u0142o i ochroni\u0107, ocali\u0107 od zapomnienia. Ten ostatni fragment \u015bwiadcz\u0105cy o bytno\u015bci na tej ziemi rodziny wielkich polskich patriot\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Bociani ,,stra\u017cnik”)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Tu\u017c obok, w zasi\u0119gu wzroku wida\u0107 kaplic\u0119 przypa\u0142acow\u0105. Jedyny budynek, kt\u00f3ry mimo \u017ce zosta\u0142 wyra\u017anie nadgryziony z\u0119bem czasu, stoi w nienaruszonej formie. Co prawda w czasach sowieckich zosta\u0142 zamieniony na magazyn, ale na szcz\u0119\u015bcie uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 jego pierwotn\u0105 bry\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
(Dawna \u015bwi\u0105tynia)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Gdy oddalali\u015bmy si\u0119 ju\u017c w kierunku samochod\u00f3w, spotka\u0142a nas jeszcze jedna niespodzianka. Zagai\u0142a nas pewna starsza pani, zaintrygowana nasz\u0105 du\u017c\u0105 grup\u0105, kt\u00f3ra nie szuka\u0142a miejsca na ognisko, tylko ogl\u0105da\u0142a z przej\u0119ciem ruiny. Z kr\u00f3tkiej rozmowy dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce pani pracuje tutaj, w kompleksie wypoczynkowym, natomiast interesuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c histori\u0105 Liksny. Po chwili przynios\u0142a album z archiwalnymi zdj\u0119ciami pa\u0142acu i parku, oraz skanami list\u00f3w w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tku. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
(Nasza pani ,,przewodnik”)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie zaprosi\u0142a nas do malutkiej, jednopokojowej izdebki pami\u0119ci. Mogli\u015bmy w niej obejrze\u0107 kilka przedmiot\u00f3w, codziennego u\u017cytku, wyposa\u017cenia domowego etc., kt\u00f3re uda\u0142o jej si\u0119 znale\u017a\u0107 w zgliszczach i gruzach pa\u0142acu. Najbardziej zapad\u0142y mi natomiast w pami\u0119ci kafelki, z przepi\u0119knymi zdobieniami. Musia\u0142y by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 jakiego\u015b pieca kaflowego, zapewne rozbitego i zniszczonego przez kulturowych barbarzy\u0144c\u00f3w. Bardzo ciekawy by\u0142 te\u017c korek z wyt\u0142oczon\u0105 nazw\u0105 miejscowo\u015bci i herbem Plater\u00f3w. Dowodzi\u0142o to, \u017ce maj\u0105tek w Liksnie by\u0142 naprawd\u0119 bardzo rozwini\u0119ty, posiada\u0142 wiele zabudowa\u0144 gospodarczych, w tym browar i gorzelni\u0119. Wielka szkoda, \u017ce zosta\u0142o z niego tak niewiele…

W Liksnie ,,stracili\u015bmy” du\u017co wi\u0119cej czasu ni\u017c planowali\u015bmy, gdy\u017c zaskoczy\u0142o nas i zauroczy\u0142o to miejsce. Plan mieli\u015bmy bardzo napi\u0119ty, w ko\u0144cu czeka\u0142 na nas jeszcze Dyneburg ze swoimi atrakcjami, dlatego niech\u0119tnie, ale jednak zebrali\u015bmy si\u0119 do aut i wyruszyli\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142ob\u00f3dka – symbol polskiego po\u015bwi\u0119cenia i przelanej krwi<\/h2>\n\n\n\n
\n