
{"id":1773,"date":"2021-09-15T11:36:50","date_gmt":"2021-09-15T09:36:50","guid":{"rendered":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773"},"modified":"2023-02-27T20:38:54","modified_gmt":"2023-02-27T19:38:54","slug":"zawstydzic-krzemieniecka-knieje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773","title":{"rendered":"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Rodzinne miasto Juliusza S\u0142owackiego i siedziba s\u0142ynnego Liceum, kt\u00f3re zapisa\u0142o si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w polskiej historii, skrywa na zaros\u0142ym wzniesieniu ogromnych rozmiar\u00f3w nekropoli\u0119. Wolontariusze SON przez dwa lipcowe tygodnie ci\u0119\u017cko pracowali nad wydobyciem jej pi\u0119kna z mrok\u00f3w le\u015bnej g\u0142uszy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"1776\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1776\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-768x1024.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-225x300.jpg 225w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130423-1-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Powiat krzemieniecki &#8211; przed wojn\u0105 najdalej na po\u0142udnie wysuni\u0119ty fragment wojew\u00f3dztwa wo\u0142y\u0144skiego &#8211; potrafi zadziwi\u0107 podr\u00f3\u017cnika wynios\u0142ym ukszta\u0142towaniem terenu. Z odpowiedniego miejsca na G\u00f3rze Zamkowej, g\u00f3ruj\u0105cej 100 metr\u00f3w ponad historycznym Krzemie\u0144cem, mo\u017cna na p\u00f3\u0142nocy dostrzec Wy\u017cyn\u0119 Wo\u0142y\u0144sk\u0105 pokryt\u0105 kobiercem kwitn\u0105cych \u0142an\u00f3w s\u0142onecznika i dojrzewaj\u0105cych zb\u00f3\u017c. Dla wym\u0119czonego g\u00f3rsk\u0105 wspinaczk\u0105 turysty jawi si\u0119 ona jako r\u00f3wnina p\u0142aska jak st\u00f3\u0142, a tym samym jako kraina tak odmienna od wyzywaj\u0105cych zalesionych krzemienieckich szczyt\u00f3w. G\u00f3ry te po dzi\u015b dzie\u0144 stawiaj\u0105 zaciek\u0142y op\u00f3r wysi\u0142kom pieszego w\u0119drowcy, kt\u00f3ry nie znajdzie otuchy w koniach mechanicznych &#8211; podjazdy do nie tak odleg\u0142ych od centrum Krzemie\u0144ca siedlisk ludzkich s\u0105 na tyle wymagaj\u0105ce, i\u017c przyprawi\u0105 nieotrzaskanego kierowc\u0119 o porz\u0105dne skoki kortyzolu we krwi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" data-id=\"1774\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1774\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-300x225.jpg 300w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-768x577.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-1536x1153.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja1-2048x1538.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption><em>Wy\u017cyna Wo\u0142y\u0144ska widziana z g\u00f3ry<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krzemieniecki g\u00f3rotw\u00f3r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie na stokach jednego z takich wzniesie\u0144 rozlokowany jest cmentarz, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 miejscem wielodniowej pracy wolontariuszy Odry-Niemen. Gdy pierwszego dnia jakim\u015b cudem uda\u0142o si\u0119 im podjecha\u0107 pod bram\u0119 cmentarza i wypakowa\u0107 ca\u0142y renowacyjny majdan, niejeden z nich z niedowierzaniem i l\u0119kiem patrza\u0142 w g\u00f3r\u0119 zachwaszczonego zbocza, na kt\u00f3rym gdzieniegdzie tylko sponad dwumetrowej pokrzywy i czeremchy wystawa\u0142y czubki krzy\u017cy i nagrobne stele. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"1777\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1777\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-768x1024.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-225x300.jpg 225w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210721_130433-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><figcaption><em>Schody do nieba?<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u015awiadomo\u015b\u0107 tego, i\u017c dwa lata wcze\u015bniej ekipa SON starannie wykosi\u0142a i odnowi\u0142a ten fragment cmentarza, dos\u0142ownie zwala\u0142a z n\u00f3g. Krzemieniecki g\u00f3rotw\u00f3r z kpi\u0105cym lekcewa\u017ceniem wobec tych trud\u00f3w postanowi\u0142 zala\u0107 grobowce b\u0142otnist\u0105 mazi\u0105 i zalesi\u0107 nekropoli\u0119 rozszala\u0142ym ze zdziczenia klonem i jesionem, skrywaj\u0105c tym samym cmentarz przed intruzami z doliny oraz zza zachodniej granicy.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1024\" data-id=\"1784\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-769x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1784\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-769x1024.jpg 769w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-225x300.jpg 225w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-768x1023.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-1153x1536.jpg 1153w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-1538x2048.jpg 1538w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691027040-1-scaled.jpg 1922w\" sizes=\"(max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><\/a><figcaption><em>Koszenia by\u0142o co niemiara<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>One wo\u0142aj\u0105 o pami\u0119\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"1780\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1780\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-768x1024.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-225x300.jpg 225w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210718_184213-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><figcaption><em>Chwytaj\u0105ce za serce nagrobki&#8230;<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Prze\u0142amuj\u0105c barier\u0119 rezygnacji przybysze z Polski nie\u015bmia\u0142o jednak zacz\u0119li pi\u0105\u0107 si\u0119 po gliniastej drodze, kt\u00f3ra niemi\u0142osiernie d\u0142ugo wi\u0142a si\u0119 jak o\u015blizg\u0142y w\u0105\u017c po zag\u0142uszonej przez le\u015bne poszycie stromi\u017anie. I wtedy oczy ludzkie zacz\u0119\u0142y odkrywa\u0107 misternie wykute grobowce profesor\u00f3w, rotmistrz\u00f3w, organist\u00f3w, doktor\u00f3w i oficer\u00f3w. Tu i \u00f3wdzie o pami\u0119\u0107 zawo\u0142a\u0142y proste krzy\u017ce z kamienia i metalu, za\u015b spod n\u00f3g potykaj\u0105cego si\u0119 w\u0142\u00f3cz\u0119gi lament sw\u00f3j podnios\u0142y gnij\u0105ce krzy\u017cowe belki. Rdzewiej\u0105ce grobowe tabliczki poprosi\u0142y w swej agonii o westchnienie i o Zdrowa\u015b Maryjo, powojenne za\u015b inskrypcje z zawstydzeniem ods\u0142oni\u0142y swoje problemy z polsk\u0105 fleksj\u0105 i ortografi\u0105: \u201cpokuj ich duszam\u201d, \u201cswiatej pamienci\u201d. O dr\u017cenie serc dopomnia\u0142y si\u0119 mogi\u0142y tych, co \u201czgin\u0119li tragicznie w 1943 roku\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" data-id=\"1779\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1779\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-768x577.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-1536x1153.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja2-1-2048x1538.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption><em>Pr\u00f3by ujarzmienia natury<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Po wielu minutach b\u0142\u0105dzenia po zapuszczonym Elizjumie, na samym szczycie zha\u0144bionego przez Natur\u0119 Miasta Umar\u0142ych, przed tu\u0142aczem wyr\u00f3s\u0142 z ziemi bielej\u0105cy obelisk &#8211; Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"769\" data-id=\"1781\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-1024x769.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1781\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-1024x769.jpg 1024w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-300x225.jpg 300w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-768x577.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-1536x1153.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/1628691026935-2048x1538.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption><em>Nasi wolontariusze przy uporz\u0105dkowanym ju\u017c Grobie Nieznanego \u017bo\u0142nierza<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Niegdy\u015b sta\u0142 on u samej kraw\u0119dzi wzniesienia i dumnie patrza\u0142 na \u015bl\u0105ce si\u0119 pod nim domostwa, cerkwie i ko\u015bcio\u0142y Krzemie\u0144ca. Dzi\u015b za\u015b monument nie ma na czym oka zawiesi\u0107 &#8211; wsz\u0119dzie wok\u00f3\u0142 le\u015bna g\u0142usza i tylko wdzi\u0119cznym uk\u0142onem obdarzy on czasem katolika z krzemienieckiej parafii, kt\u00f3ry z lito\u015bci okosi przylegaj\u0105c\u0105 do obelisku metrow\u0105 po\u0142a\u0107. Parafianie wraz ze swoim pochodz\u0105cym ze \u015al\u0105ska proboszczem dzielnie walcz\u0105 o zachowanie w \u0142adzie i sk\u0142adzie przynajmniej tej cz\u0119\u015bci cmentarza, kt\u00f3ra po\u0142o\u017cona jest najwy\u017cej. Tam przybysza nie trwo\u017cy ju\u017c tak rozszala\u0142y chwast &#8211; otwiera si\u0119 przed nim p\u0142askowy\u017c pe\u0142en \u017cywotnik\u00f3w, bzu i usychaj\u0105cych \u015bwierk\u00f3w, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi natkn\u0105\u0107 si\u0119 mo\u017cna a to na rozpasa\u0142y grobowiec jakiego\u015b ziemia\u0144skiego rodu, a to na kopczyk usypany na cze\u015b\u0107 pewnego charakternego ksi\u0119dza z lat sowieckiego przedpiekla.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>To dla Rodak\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dopiero w tym miejscu wolontariusz m\u00f3g\u0142 otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 z l\u0119ku i niemocy, kt\u00f3rymi obr\u00f3s\u0142 jak mchem po konfrontacji z szydercz\u0105 Natur\u0105. Damy rad\u0119. Musimy. Wszak robimy to dla nie byle kogo &#8211; dla zwyk\u0142ych ludzi, dla Rodak\u00f3w. G\u00f3ra cmentarna b\u0119dzie p\u0142ycizn\u0105, na kt\u00f3rej spocznie kotwica za\u0142ogi Odry-Niemen, nieczu\u0142ej na przeciwno\u015bci losu. B\u0119dzie ich sporo, gdy\u017c rozw\u015bcieczony masyw krzemieniecki z gniewem odpowie na bunt wymierzony przeciwko tyranii zaniedbania i zapomnienia &#8211; na\u015ble on ca\u0142\u0105 seri\u0119 plag maj\u0105cych zniech\u0119ci\u0107 tych, kt\u00f3rzy po raz kolejny odwa\u017cyli si\u0119 podnie\u015b\u0107 r\u0119k\u0119 na zap\u0119dy zach\u0142annej dziczy. Wolontariuszy czeka fala 35-stopniowej spiekoty dra\u017cni\u0105cej dotkliwie poparzenia pokrzywami. Na tych, co oczyszczali kaplic\u0119 cmentarn\u0105 z zaro\u015bli, sw\u00f3j atak przypu\u015bci\u0142y k\u0105\u015bliwe mr\u00f3wki. Wytchnienie przy wsp\u00f3lnym posi\u0142ku zak\u0142\u00f3ca\u0142y ofensywy agresywnych gz\u00f3w, dla kt\u00f3rych przewiewne koszulki czy tanie spreje na komary nie stanowi\u0142y \u017cadnej przeszkody. Nocne oberwanie chmury zapewni\u0142o niejednemu w\u0105tpliw\u0105 przyjemno\u015b\u0107 z po\u015blizgu i zjazdu kilka metr\u00f3w w d\u00f3\u0142 po mokrym bluszczu.<\/p>\n\n\n\n<p>Niewa\u017cne &#8211; dzi\u015b ju\u017c mo\u017cna z u\u015bmiechem na ustach powspomina\u0107, jak pr\u00f3\u017cne by\u0142y wysi\u0142ki krzemienieckiej dziczy walcz\u0105cej zajadle o zachowanie ka\u017cdej k\u0119py i grudy b\u0142ota. Niewa\u017cne, \u017ce wszystko to wr\u00f3ci, \u017ce to nie na d\u0142ugo. Wolontariusze te\u017c powr\u00f3c\u0105. Wielu planuje powraca\u0107 co rok. Ka\u017cdy zna stanowisko bojowe, z kt\u00f3rego ju\u017c \u0142atwiej b\u0119dzie przypu\u015bci\u0107 szturm na cmentarn\u0105 kniej\u0119. Ka\u017cdy opracowa\u0142 ju\u017c w\u0142asn\u0105 taktyk\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej w swym zawzi\u0119ciu zapu\u015bci si\u0119 o wiele dalej, o wiele wy\u017cej. Plany s\u0105 ambitne &#8211; ten snuje wizje siatek i folii zabezpieczaj\u0105cych ziemi\u0119 przed osuwaniem, \u00f3w za\u015b oczyma wyobra\u017ani tnie ju\u017c w\u0105t\u0142e brzozy, chwiej\u0105ce si\u0119 z\u0142owrogo nad zl\u0119knionymi nagrobkami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pracy osta\u0142 si\u0119 wci\u0105\u017c ogrom<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ale to zaledwie ma\u0142e piwo. Na odnowienie czekaj\u0105 bowiem jeszcze dziesi\u0105tki grobowc\u00f3w, napis\u00f3w, prostych krzy\u017cy. P\u00f3ki co z rado\u015bci\u0105 powita\u0142y one pluton kosiarzy, kt\u00f3ry wyeksponowa\u0142 ich eleganck\u0105 staro\u015b\u0107. Z wyt\u0119sknieniem czekaj\u0105 one na dru\u017cyn\u0119 konserwator\u00f3w, kt\u00f3rzy mozolnie i z pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 wyszoruj\u0105 ka\u017cdy skrawek kamienia, motykami przeoraj\u0105 zaperzon\u0105 ziemi\u0119, wiernie odwzoruj\u0105 kunszt zapomnianego kaligrafa. Wtedy to nagrobne anio\u0142ki podnios\u0105 si\u0119 ze swego upadku i roz\u015bwietl\u0105 chwa\u0142\u0119 nekropolii swoj\u0105 biel\u0105, a pos\u0105\u017cek Maryi z\u0142o\u017cy swe nadgryzione przez z\u0105b Czasu r\u0119ce jako wyraz niemej wdzi\u0119czno\u015bci wobec trudu wolontariusza. Dumny obelisk z uznaniem sk\u0142oni si\u0119 przed wysi\u0142kiem m\u0142odych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy hartowa\u0107 b\u0119d\u0105 swego ducha z toporem lub pi\u0142\u0105 \u0142a\u0144cuchow\u0105 u r\u0105k, aby na powr\u00f3t ods\u0142oni\u0107 okaza\u0142o\u015b\u0107 i majestat \u017co\u0142nierskiej mogi\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-8 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"1782\" src=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1782\" srcset=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-300x225.jpg 300w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-768x576.jpg 768w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/m4-krzemieniecka-knieja3-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption><em>Cmentarz wysprz\u0105tany, kolejna runda za rok?<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ostatniego dnia pracy, gdy na uporz\u0105dkowanych grobach zap\u0142on\u0119\u0142y ju\u017c znicze oraz gdy umilk\u0142y pacierze za zmar\u0142ych, niejeden wolontariusz spode \u0142ba rzuci\u0142 ostatnie spojrzenie na dzik\u0105 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 i dostrzeg\u0142 by\u0107 mo\u017ce jej zawstydzenie &#8211; nie uda\u0142o si\u0119 jej zachowa\u0107 w niepami\u0119ci cmentarza w Krzemie\u0144cu. Wykonali\u015bmy kawa\u0142 dobrej roboty. Nast\u0119pna runda ju\u017c za rok.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Adrian Miko\u0142ajczyk<\/p>\n\n\n<div class=\"has_eae_slider elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-64bb858\" data-id=\"64bb858\" data-element_type=\"column\">\n<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n<div class=\"elementor-element elementor-element-2f4e1ad elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2f4e1ad\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n<div class=\"elementor-widget-container\">\n<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n<p><em>Projekt opisany w artykule jest dofinansowany przez <strong>Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granic\u0105 POLONIKA. <\/strong>Projekt jest finansowany tak\u017ce przez <strong>Stowarzyszenie Odra-Niemen Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny we Wroc\u0142awiu. <\/strong>Fundusze pochodz\u0105 z zebranych kwot z 1% i od darczy\u0144c\u00f3w prywatnych.&nbsp;<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-9 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rodzinne miasto Juliusza S\u0142owackiego i siedziba s\u0142ynnego Liceum, kt\u00f3re zapisa\u0142o si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w polskiej historii, skrywa na zaros\u0142ym wzniesieniu ogromnych rozmiar\u00f3w nekropoli\u0119. Wolontariusze SON przez dwa lipcowe tygodnie ci\u0119\u017cko pracowali nad wydobyciem jej pi\u0119kna z mrok\u00f3w le\u015bnej g\u0142uszy. Powiat krzemieniecki &#8211; przed wojn\u0105 najdalej na po\u0142udnie wysuni\u0119ty fragment wojew\u00f3dztwa wo\u0142y\u0144skiego &#8211; potrafi zadziwi\u0107 podr\u00f3\u017cnika &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\"> <span class=\"screen-reader-text\">Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119<\/span> Read More &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":245,"featured_media":1785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[33,40,35,18,162,36,37,21],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rodzinne miasto Juliusza S\u0142owackiego i siedziba s\u0142ynnego Liceum, kt\u00f3re zapisa\u0142o si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w polskiej historii, skrywa na zaros\u0142ym wzniesieniu ogromnych rozmiar\u00f3w nekropoli\u0119. Wolontariusze SON przez dwa lipcowe tygodnie ci\u0119\u017cko pracowali nad wydobyciem jej pi\u0119kna z mrok\u00f3w le\u015bnej g\u0142uszy. Powiat krzemieniecki &#8211; przed wojn\u0105 najdalej na po\u0142udnie wysuni\u0119ty fragment wojew\u00f3dztwa wo\u0142y\u0144skiego &#8211; potrafi zadziwi\u0107 podr\u00f3\u017cnika &hellip; Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 Read More &raquo;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog podr\u00f3\u017cniczy\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-15T09:36:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-02-27T19:38:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210727_105632-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Emil Majchrzak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Emil Majchrzak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\",\"url\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\",\"name\":\"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-09-15T09:36:50+00:00\",\"dateModified\":\"2023-02-27T19:38:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#\/schema\/person\/70c13fd922cc733dc2749febfefb720a\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/\",\"name\":\"Blog podr\u00f3\u017cniczy\",\"description\":\"Kolejna witryna sieci \u201eOdra-Niemen Witryny\u201d\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#\/schema\/person\/70c13fd922cc733dc2749febfefb720a\",\"name\":\"Emil Majchrzak\",\"url\":\"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?author=245\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy","og_description":"Rodzinne miasto Juliusza S\u0142owackiego i siedziba s\u0142ynnego Liceum, kt\u00f3re zapisa\u0142o si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w polskiej historii, skrywa na zaros\u0142ym wzniesieniu ogromnych rozmiar\u00f3w nekropoli\u0119. Wolontariusze SON przez dwa lipcowe tygodnie ci\u0119\u017cko pracowali nad wydobyciem jej pi\u0119kna z mrok\u00f3w le\u015bnej g\u0142uszy. Powiat krzemieniecki &#8211; przed wojn\u0105 najdalej na po\u0142udnie wysuni\u0119ty fragment wojew\u00f3dztwa wo\u0142y\u0144skiego &#8211; potrafi zadziwi\u0107 podr\u00f3\u017cnika &hellip; Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 Read More &raquo;","og_url":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773","og_site_name":"Blog podr\u00f3\u017cniczy","article_published_time":"2021-09-15T09:36:50+00:00","article_modified_time":"2023-02-27T19:38:54+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":2560,"url":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/09\/IMG_20210727_105632-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Emil Majchrzak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Emil Majchrzak","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773","url":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773","name":"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119 - Blog podr\u00f3\u017cniczy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#website"},"datePublished":"2021-09-15T09:36:50+00:00","dateModified":"2023-02-27T19:38:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#\/schema\/person\/70c13fd922cc733dc2749febfefb720a"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?p=1773#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zawstydzi\u0107 krzemienieck\u0105 kniej\u0119"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#website","url":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/","name":"Blog podr\u00f3\u017cniczy","description":"Kolejna witryna sieci \u201eOdra-Niemen Witryny\u201d","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/#\/schema\/person\/70c13fd922cc733dc2749febfefb720a","name":"Emil Majchrzak","url":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/?author=245"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/245"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1773"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2087,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1773\/revisions\/2087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odraniemen.org\/blog-podrozniczy\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}