Nowe książki dla polskich szkół na Litwie. Podsumowanie projektu „Wieloaspektowe wsparcie dla polskich uczniów z Litwy”
Zrealizowany projekt „Wieloaspektowe wsparcie dla polskich uczniów z Litwy” był konkretną odpowiedzią na realne potrzeby polskich placówek oświatowych na Litwie. Zadanie zostało dofinansowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego ze środków budżetu państwa i skoncentrowało się na wzmocnieniu szkolnych bibliotek – obszaru szczególnie wrażliwego w warunkach ograniczonych budżetów, z jakimi mierzą się szkoły.
Biblioteki szkolne jako kluczowe narzędzie wzmacniania języka i tożsamości
Choć nazwa projektu mogła sugerować działania na wielu polach, dofinansowana i zrealizowana część dotyczyła rozbudowy księgozbiorów w szkolnych bibliotekach. Jest to element, który w praktyce bezpośrednio wpływa na jakość edukacji, poziom kontaktu uczniów z językiem polskim oraz trwałość codziennych nawyków czytelniczych.
Dyrektorzy szkół od dawna sygnalizowali problem: z powodu ograniczeń finansowych placówki nie są w stanie systematycznie uzupełniać zbiorów. Brakuje nie tylko aktualnych nowości wydawniczych, ale również podstawowych lektur i klasyki, niezbędnych w procesie nauczania. W wielu miejscach do bibliotek trafiają książki używane – często w przeciętnym, a nawet złym stanie technicznym – co nie rozwiązuje problemu jakości i aktualności zasobów, a czasem wręcz ogranicza atrakcyjność korzystania z biblioteki przez młodzież.
Cztery szkoły objęte wsparciem
Wsparcie trafiło do czterech polskich szkół, zlokalizowanych w rejonie solecznickim, rejonie wileńskim oraz w Wilnie:
Gimnazjum im. Michała Balińskiego w Jaszunach (rejon solecznicki),
Gimnazjum im. Anny Krepsztul w Butrymańcach (rejon solecznicki),
Gimnazjum im. Stanisława Moniuszki w Kowalczukach (rejon wileński),
Liceum im. Adama Mickiewicza w Wilnie.
W ramach projektu zakupiono łącznie 1368 nowych książek (niemal 1370 egzemplarzy), które wzmacniają szkolne biblioteki i zwiększają dostępność wartościowej literatury w języku polskim.
Co zmienia ten projekt w praktyce?
Zakupione publikacje mają znaczenie wielowymiarowe. Z jednej strony wspierają realizację programu nauczania, pomagają w przygotowaniu do sprawdzianów i egzaminów oraz ułatwiają uczniom systematyczny kontakt z literaturą. Z drugiej – pełnią funkcję rozwojową i wychowawczą: poszerzają horyzonty, rozwijają wyobraźnię, empatię, kompetencje społeczne oraz krytyczne myślenie.
Najważniejszy efekt projektu jest jednak długofalowy i dotyczy tego, co w polskich środowiskach na Litwie ma fundamentalne znaczenie: codziennego kontaktu młodzieży z poprawną, współczesną polszczyzną. Silniejsza biblioteka to więcej okazji do czytania, lepsze narzędzia pracy nauczycieli, większa motywacja uczniów i realne wsparcie w utrzymaniu języka jako żywego elementu codzienności. W tym sensie projekt wzmacnia nie tylko edukację, ale także polską tożsamość i więź ze szkołą jako ważnym centrum życia polskiej społeczności.
Kolejny ważny krok
To kolejny projekt tego typu, który pokazuje, że dobrze ukierunkowane działania – nawet skoncentrowane na jednym obszarze, takim jak biblioteki – mogą przynieść wymierny, praktyczny rezultat. Wzmocnione księgozbiory będą służyły uczniom przez lata, wspierając zarówno ich rozwój edukacyjny, jak i świadome budowanie relacji z językiem i kulturą polską.


