IRJP “Polska na głos–literatura, dźwięki, obrazy”

 

W 2025 roku we współpracy z partnerem polonijnym – Apulijskim Stowarzyszeniem Polsko-Włoskim, zrealizowano w Bari (Apulia, Włochy) projekt „Polska na głos – literatura, dźwięki, obrazy”. Celem którego była promocja języka polskiego oraz przybliżenie polskiej kultury i historii lokalnej Polonii, a także wszystkim osobom zainteresowanym Polską. Cykl wydarzeń zgromadził łącznie około 180 uczestników – wśród nich Polonię, młodzież i studentów, seniorów oraz włoskich odbiorców ciekawych polskiej literatury, muzyki i filmu.

Projekt miał formę programu łączącego cztery perspektywy: literaturę, muzykę dawną, film i historię. Dzięki temu uczestnicy mogli doświadczać polskości w różnorodny sposób – poprzez spotkania autorskie, koncerty, projekcje filmowe, wystawę oraz rozmowy i działania angażujące odbiorców.

Literatura i język – spotkanie z Andrzejem Sapkowskim oraz konkurs translatorski

We wrześniu 2025 r. zrealizowano wydarzenie w formule Narodowego Czytania, połączone ze spotkaniem z Andrzejem Sapkowskim. Była to okazja do bezpośredniego kontaktu z polską literaturą oraz żywym językiem polskim w przestrzeni międzykulturowej. Ważnym elementem programu był także konkurs translatorski, którego laureatem został Angelo Iannella. Konkurs stał się praktyczną formą pracy z językiem i pokazał, że tłumaczenie może być mostem łączącym polską literaturę z włoskimi odbiorcami.

Muzyka dawna i historia – wydarzenia artystyczno-edukacyjne w październiku

Październikowa część projektu połączyła muzykę dawną, historię oraz film, tworząc spójny moduł artystyczno-edukacyjny. 11 października 2025 r. odbył się koncert zespołu Odor Rosae Musices, który zaprezentował muzykę dawną, w tym repertuar inspirowany tradycją średniowiecznych trubadurów.

Dzień później, 12 października 2025 r., uczestnicy spotkali się na prelekcji historycznej Michaela Morysa-Twarowskiego pt. „Bolesław Chrobry i jego włoscy przyjaciele”. Wykład stał się okazją do spojrzenia na polską historię w szerszym, europejskim kontekście oraz do rozmowy o wspólnych wątkach łączących Polskę i Włochy.

Kolejnym elementem programu była projekcja filmu „Chłopi”15 października 2025 r. – połączona z wprowadzeniem literackim dr Anety Banasik, która przybliżyła uczestnikom znaczenie powieści i jej miejsce w polskim dziedzictwie kulturowym. Październikowy cykl zamknął 16 października 2025 r. koncert polskiej grupy muzycznej Scandicus (muzyka dawna), wzbogacony o recytację poezji poświęconą Janowi Pawłowi II.

Film i pamięć – „Miasto 44” oraz wystawa „Szlaki nadziei”

Listopadowa część projektu została poświęcona tematom pamięci historycznej oraz współczesnym formom opowiadania o historii. 4 listopada 2025 r. odbyła się inauguracja wystawy „Szlaki nadziei”, a program uzupełnił pokaz filmu „Miasto 44” w reżyserii Jana Komasy. Zestawienie wystawy i projekcji stworzyło spójną przestrzeń do refleksji nad doświadczeniem wojny, losami młodego pokolenia oraz znaczeniem pamięci w budowaniu tożsamości.

Dwa dni później, 6 listopada 2025 r., zorganizowano kolejne wydarzenie towarzyszące – prezentację wystawy „Szlaki nadziei” oraz debatę historyczną z udziałem polskich i włoskich ekspertów: dr Katarzyny Forst, dr Mateusza Marka oraz prof. Vito Antonio Leuzziego. Spotkanie stało się okazją do pogłębionej rozmowy o wspólnych wątkach historii Polski i Europy oraz o tym, jak pamięć historyczna funkcjonuje dziś w przestrzeni publicznej. Program dopełniło spotkanie z Marcinem Mastalerzem, autorem książki „Miasto 44”, które pozwoliło uczestnikom spojrzeć na temat także z perspektywy literackiej i dokumentacyjnej.

Taki układ wydarzeń – wystawa, film oraz rozmowa ekspertów – nie tylko uatrakcyjnił formułę projektu, ale przede wszystkim umożliwił uczestnikom głębsze zrozumienie treści i aktywne włączenie się w dyskusję.

Dodatkowym, finałowym akcentem listopadowego programu był wieczór poezji i muzyki klasycznej, który odbył się 22 listopada 2025 r. w kościele św. Grzegorza na terenie Bazyliki św. Mikołaja w Bari. Mimo chłodnego wieczoru wnętrze świątyni szybko wypełniło się publicznością. W części muzycznej wystąpili harfiści Małgorzata Zalewska – solistka Filharmonii w Olsztynie – oraz Agostino Turturro z Molfetty, prezentując adaptacje utworów cenionych twórców, m.in. Ludovico Einaudiego, Ennia Morricone, Franka Sinatry i Seweryna Krajewskiego.

Drugą osią spotkania była poezja skupiona wokół idei pokoju, nawiązująca do tytułu utworu Pabla Nerudy „Oda do pokoju”. Wybrane przez dr Anetę Banasik wiersze noblistów i poetów współczesnych – szczególnie z krajów dotkniętych konfliktami – odczytali członkowie i sympatycy Apulijskiego Stowarzyszenia Polsko-Włoskiego. Połączenie nastrojowej oprawy muzycznej z poruszającymi tekstami zostało bardzo dobrze przyjęte i stało się symbolicznym domknięciem działań, wzmacniając refleksyjny oraz wspólnotowy charakter całego projektu.

Promocja projektu

Finansowanie projektu

Projekt został dofinansowany przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego ze środków budżetu państwa. Kwota dofinansowania wyniosła 47 520 zł, zaś całkowita wartość projektu 51 120 zł.

Skip to content